Het paard, de V8 en de fiets.
De discussie over de e-bike versus de analoge fiets is vermoeiend geworden. Online en binnen de vereniging van De Wereldfietser lopen de gemoederen steeds hoger op. Elke verschuiving begint met ruzie. Pas als de nieuwe norm bepaald is, komt er rust. We zitten nu nog middenin de ruzie. Blijkbaar moet er iets gewonnen worden.
Maar er is niets te winnen. Een motor is een motor. Een e-bike is een e-bike. Een fiets is een fiets. Verschillende tweewielers met verschillende mogelijkheden, maar ook overlappende functies. En het is de overlap binnen één functie die voor conflicten zorgt. “Wat doen al die e-bikes op onze routes en campings?”
Accepteer het maar. De e-bike wordt de norm.
Maar wees gerust, de analoge fiets gaat niet verdwijnen. Wat verdwijnt, is de “gewone” fiets.
Zodra een vervoermiddel of een gebruiksvoorwerp wordt vervangen door een superieur en/of goedkoper alternatief, evolueert het origineel vaak naar een niche-hobby of sport, meestal voor de elite.
Het paard werd vervangen door de tractor, de auto, de motorfiets en de fiets. Paardrijden werd een hobby. Een dure hobby. Het zeiljacht verloor van de motorboot, maar leefde voort als middel voor recreatie, sport en avontuur. De massa stapt over op elektrische auto’s en de V8 motoren brullen nog een tijdje door in Ferrari’s en Bugatti’s. Niet meer om iedere dag ergens te komen, maar voor de kick.
Het mechanische horloge verloor van de digitale Casio. Een kwartsuurwerk loopt gelijker en kost bijna niets. Een kermishorloge en een handgemaakt mechanisch uurwerk vertellen beide de tijd, maar horloges als die van Patek Philippe en Bell & Ross worden om heel andere redenen gekocht dan om te weten hoe laat het is.
De speer, de pijl en boog, de boemerang, het zwaard en het degen waren ooit jacht- en strijdmiddelen. Nu zijn het sporten, want niemand jaagt meer voor het avondeten en oorlogen voeren we met raketten en drones.
Steeds hetzelfde patroon. Er komt een beter alternatief. Het origineel verliest zijn functie voor de massa en wordt verheven tot iets anders: een object, een ambacht, een sport, een ritueel. Het klassieke product wordt nooit goedkoper. Altijd duurder.
De analoge fiets volgt dat patroon nu.
Racefietsen en mountainbikes hebben hun positie als sport- en recreatiemiddel natuurlijk al. Ik heb het nu specifiek over de toekomst van de analoge toer- en trekkingfiets, want dat segment is nu hard aan verandering onderhevig. De vraag naar en het aanbod van betaalbare, analoge fietsen neemt af. Serieproductie zal enkel nog rendabel zijn voor de veel verkochte e-bikes.
De analoge fiets als object en ambacht
De fiets die je niet primair rijdt, maar om zijn schoonheid en vakmanschap ervaart. Geen wegwerpproduct, maar een tijdloos hebbeding. Custom frames, handwerk, mooie materialen, hoogwaardige afwerking. De framebouwer wordt weer wat hij ooit was: een vakman die op bestelling werkt. Een atelier met een kleine showroom toonkamer en een sfeervolle werkplaats. Niet voor de massa, maar voor de kenner. Geen catalogus, maar een gesprek.
Het fietsen als handeling
De rit zelf wordt het ritueel. De pelgrimstocht met de fiets als instrument voor zelfreflectie. Slow travel tegen een cultuur die alles sneller en met meer gemak wil. Het fietsen wordt een ritueel verwant aan slow food, analoge fotografie, bushcraften en kanovaren. Met opzet traag. Zweten hoort erbij. Onthaasten én afzien.
Of juist snel, uitdagend en avontuurlijk: de randonnée, de audax, de bikepacking-tocht zonder planning.
De analoge fiets als identiteit
Wie kiest voor analoog, kiest ook tegen iets. Niet elektrisch. Niet snel. Niet gemakkelijk. Dat uit zich nu in polarisatie en online gebekvecht, maar wordt in de toekomst een krachtige, bindende factor. Zo ging het met de audiofiel die nu een vermogen uitgeeft aan de beste platenspeler, buizenversterkers en handgemaakte speakers. Zo ging het met de fotograaf die zijn eigen doka bouwde terwijl iedereen allang digitaal schoot. Eerst een curiositeit. Dan een gemeenschap. Dan een status.
Hier zit nog wel een probleem. Er is nog geen duidelijke community voor de analoge trekkingfiets. Die wás er wel, maar is nu uit elkaar aan het vallen. De vereniging De Wereldfietser wil inclusief blijven en zowel de analoge als de elektrische fietser tevreden houden, maar de twee groepen spreken niet dezelfde taal.
Wat dit betekent voor mijn winkel
Ik kies voor die verrijking van het analoge.
De gewone fietsenwinkels mogen met hun grote collectie e-bikes zoveel mogelijk vliegen proberen te vangen. Ik wil er zijn voor de uitstervende bij. Voor wie kiest voor het ambacht boven het gemak van electronica, de beleving boven de efficiëntie, de bezinning boven de bestemming, de kwaliteit boven de prijs.
De gewone fiets voor de massa is aan het verdwijnen. Wat overblijft, is een fiets die beter, puurder, mooier en exclusiever zal zijn dan ooit.
Voor de liefhebber.
